پژوهش حاضر به فرآیند سنتز و تولید یک سوخت زیستی (بیودیزل) جدید از سالیکورنیا به عنوان گیاه مقاوم به خشکسالی و آب شور و دوستدار محیط زیست و بررسی مقایسه ای انتشار آلایندگی سوخت بیودیزل سنتز شده در یک سیستم احتراقی پرداخته است. استخراج روغن بذر گیاه سالیکورنیا توسط سه روش سوکسله، کلونجر و پروب اولتراسونیک انجام شده و روغن استحصال شده در حضورنانوکاتالیست های عامل دار شده طی واکنش شیمیایی ترانس استریفیکاسیون به بیودیزل تبدیل گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد که تولید بیودیزل با استفاده روش پروب اولتراسونیک بیشترین بازدهی را نسبت به سایر روش ها دارد. همچنین آنالیز بیودیزل با استفاده از کروماتوگرافی گازی، درصد بالای اسیدهای چرب غیراشباع و درصد پایینی از اسیدهای چرب اشباع شده را در پروفایل اسیدهای چرب بیودیزل نشان می دهد. بطوریکه در میان اسیدهای چرب غیراشباع اسیدغالب لینولئیک اسید (61 درصد) و در میان اسیدهای چرب اشباع اسید غالب پالمیتیک (4/8 درصد) می باشد. به منظور بررسی عملکرد آلایندگی بیودیزل سنتز شده در فرایند احتراق، ترکیبی از بیودیزل با سوخت دیزل با نسبت 10 درصد (B10) تهیه و توسط یک مشعل در یک کوره آزمایشگاهی محترق گردید. سپس توسط دستگاه آنالیز گازهای احتراقی 310KIGAS غلظت آلاینده های CO و NOx در خروجی کوره اندازه گیری و با سوخت دیزل مقایسه گردید. نتایج انتشار آلایندگی نشان می دهد که سوخت ترکیبی B10 تهیه شده از بیودیزل سنتز شده انتشار آلاینده CO و NOx را در مقایسه با سوخت دیزل به ترتیب 14 و 34 درصد کاهش می دهد.

ترکیبات گیاهان معطر به دلیل فعالیت آنتی رادیکالی به عنوان آنتی اکسیدان طبیعی در فراورده های غذایی و بیولوژیکی مصرف می شوند. هدف از این مطالعه استخراج و شناسایی ترکیبات اسانس باریجه، ارزیابی فعالیت آنتی رادیکالی اسانس با انجام آزمون های DPPH، ABTS و بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی آن در روغن مخصوص سرخ کردنی می باشد. شناسایی ترکیبات اسانس استخراج شده با کلونجر با روش کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی و میزان فنول کل اسانس با استفاده از روش فولین- سیوکالتو محاسبه شد. فعالیت آنتی اکسیدانی اسانس در روغن مخصوص سرخ کردنی در شرایط اکسیداسیون تسریع شده (دمای 90 درجه سانتی گراد) در طی هفت روز، با اندازه گیری اعداد پراکسید و تیوباربیتوریک اسید تعیین و با TBHQ مقایسه شد. نتایج نشان داد عمده ترین ترکیبات موجود در اسانس باریجه بتا پینن (37.9%)، آلفا پینن (9.05%) و ترپینن 4 ال (7.78%) بود. در آزمون DPPH مقدار EC50 اسانس باریجه 0.094 میلی گرم بر میلی لیتر به دست آمد و میزان ترکیبات فنولی 59.7 میلی گرم در هر گرم ماده خشک اندازه گیری گردید. بر اساس نتایج به دست آمده از آزمون ABTS بیشترین فعالیت آنتی رادیکالی مربوط به غلظت 1 میلی گرم بر میلی لیتر اسانس باریجه (بازدارندگی 72.19 درصد، معادل غلظت 0.113 میلی گرم بر میلی لیتر آسکوربیک اسید) بود. همچنین در آزمون آون، اسانس باریجه در غلظت های 500 و 1000 پی پی ام توانست بهتر از آنتی اکسیدان سنتزی TBHQ در سطح 200 پی پی ام عمل کند. نتایج نشان دهنده اثر اسانس باریجه در به تاخیر انداختن اکسیداسیون روغن داشت. بنابراین می توان از اسانس باریجه به عنوان یک آنتی اکسیدان طبیعی روغن در غذا استفاده کرد.

روغن مستعمل را می توان به روش استخراج با حلال قطبی بازیابی کرد. برای این منظور باید از حلالی استفاده کرد که روغن پایه موجود در روغن مستعمل را در خود حل کند و از طرفی ناخالصی ها و مواد تجزیه شده و غیر قابل استفاده موجود در آن را به صورت لجن جدا کند. برای این کار از دو دسته حلال های قطبی یعنی الکل ها و کتون ها استفاده شده است و قدرت جدا سازی هر کدام از آنها در مقایسه با یکدیگر و در دماهای متفاوت بررسی شده است. برای این منظور از روغن مستعمل نمونه موجود در تعمیرگاه های ایران که در حال حاضر برای کارخانه های بازیافت روغن پایه به روش اسید شویی فرستاده می شود، استفاده شده است. حلال های مورد استفاده شامل اتانول ، 1ـ پروپانول ، 1ـ بوتانول ، بوتانون و هگزان نرمال است، که قدرت جداسازی هرکدام از آنها در دمای محیط و دمای 50 درجه سانتی گراد و برای نسبت های متفاوت از حلال به روغن مستعمل بررسی شده است . هم چنین برای 1ـ بوتانول و بوتانون منحنی ته نشینی در نسبت های متفاوت از حلال به روغن مستعمل رسـم شده است. نتیجه های حـاصل از این آزمایش نشان داده کـه 1ـ بوتانول در دمای محیط و با نسبت 3 به 1 از حلال به روغن مستعمل دارای بیشترین بازده جداسازی است، ولی به دلیل استفاده از حلال قطبی، یک پایداری الکتریکی در محیط استخراج به وجود می آید که باعث کند شدن سرعت ته نشینی ناخالصی ها می شود. این امر باعث اختلال در کاربردی کردن این روش به شکل عملی می شود. برای رفع این مشکل از ماده افزودنی پتاسیم هیدروکسید با غلظت های 1، 3 و 4 گرم در لیتر استفاده شد که به بر هم زدن این پایداری الکتریکی و تشکیل ذره هایی با اندازه و وزن قابل ته نشینی کمک می کند . با توجه به نتیجه های به دست آمده بهترین غلظت 3 گرم در لیتر است.

ترکیب شیمیایی اسانس و روغن استخراج شده از دانه های گیاه سیاه دانه با نام علمی (Nigella sativa L) از خانواده آلاله (Ranunculaceae) به وسیله دستگاه های کروماتوگرافی گازی تجزیه ای و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف نگار جرمی تعیین شد. در روغن و اسانس حاصل به ترتیب 8 (شامل 5/99 درصد کل اجزای روغن) و 32 ترکیب (شامل 7/86 درصد کل اجزای اسانس) شناسایی شدند. مواد عمده روغن، اسیدهای لینولئیک (6/55 درصد)، اولئیک (4/23 درصد) و پالمیتیک (5/12 درصد) بودند. اجزای عمده اسانس سیاه دانه عبارتند از : ترانس - آنتول (3/38 درصد)، پارا - سیمن (8/14 درصد)، لیمونن (3/4 درصد) و کارون (0/4 درصد).

مقدمه: استخراج فوق بحرانی تکنیک جدید و قدرتمندی است که دمای کمی نیاز دارد و همچنین محصول فرآیند عاری از باقیمانده حلال می باشد. مدلسازی استخراج فوق بحرانی، ابزاری جهت شرح رفتار فرایند و پیشبینی شرایط عملیاتی بهینه بمنظور طراحی و افزایش مقیاس این فرایندها از آزمایشگاه به مقیاسهای نیمه صنعتی و صنعت می باشد.مواد و روش ها: بمنظور مدلسازی ریاضی استخراج فوق بحرانی روغن اسانس از پوست پرتقال، از مدل نوین اصلاح یافته توسط Sovova بر پایه مفهوم انتقال جرم در سلولهای شکسته و سالم استفاده گردید. این مدل داده های آزمایشگاهی را برطبق دو مرحله استخر اج شبیه سازی می کند، مرحله اول توسط تعادل فازی و برهمکنش بین شبکه جامد- حل شونده و مرحله دوم توسط نفوذ داخلی کنترل می شود. معادلات حاصل با فرض ج ریان پلاگ، بصورت دستگاه معادلات دیفرانسیلی معمولی می باشد و توسط نرم افزار Matlab، به روش عددی حل می گردد. برخی از پارامترهای مدل بوسیله نتایج آزمایشگاهی بدست می آیند، بنابراین مدل حاصل پیش بینی بهتری دارد.یافته ها: منحنی استخراج بصورت تغییر بازده برحسب حلال نسبی عبوری ارائه شد. همچنین اثر پارامترهای موثر بر مدل شامل بازده آسیاب، کسر فضای خالی بستر، تعداد میکسرها و ضریب انتقال جرم خارجی بررسی شده است.نتیجه گیری: بهترین نتایج در بازده آسیاب برابر 0.7 و تعداد میکسرها برابر با 20 و ضریب انتقال جرم خارجی 0.011 (1/S)، حاصل شد که مدل تطبیق خوبی با داده های تجربی داشت. خطای بین داده های تجربی و مدل حدود 6% می باشد.

در مقایسه با روش های سنتی استخراج روغن، روش استخراج آبی، آنزیمی بر پایه استفاده از آب به عنوان حلال و آنزیم های تخریب کننده دیواره سلولی برای تسهیل جداسازی همزمان و آسان روغن، پروتئین و فیبر است. از نظر محیط زیستی فرآیند استخراج آبی _ آنزیمی در مقایسه با روش فعلی بسیار پاکیزه تر است. این مقاله گزارش پروژه ای است که در مقیاس آزمایشگاهی به مطالعه روش استخراج آبی – آنزیمی از دانه سویا می پردازد. در این پروژه اثر متغیرهای عملیاتی نظیر غلظت آنزیم، زمان استخراج، نسبت رقت، سایز ذره و سه اثر تداخلی در بازده نهایی ارزیابی شده و پارامترهای عملیاتی با استفاده از روش تاگوچی بهینه سازی می شوند. مطالعات آماری داده ها حاکی از این است که بعد از اثر تداخلی بین 2 عامل نسبت رقت و دور همزدن، سایز ذره موثرترین فاکتور در میزان بازده است. در نهایت آزمایش تایید در شرایط بهینه پیش بینی شده توسط نرم افزار انجام شد و در این شرایط بیشترین میزان بازده استخراج برابر با 61.42% اندازه گیری شد.

تولید نسبتا بالای سالانه برنج درکشور، سبب جمع آوری مقدارزیادی سبوس برنج میگردد. این واقعیت سبب شد تا تحقیقاتی برروی سبوس انواع مختلف برنج جهت تهیه روغن که یک ماده با ارزش و موردنیاز کشور ایران است انجام شود. دراین تحقیق استخراج روغن ازچند واریته مختلف سبوس برنج که از شمال وجنوب ایران جمع آوری شده بود مورد بررسی قرارگرفت. همچنین بین نمونه های جمع آوری شده ازنقطه نظر مقدار کل روغن و کیفیت آن از لحاظ خوراکی و یا صنعتی نیز مورد بررسی قرار گرفت . بر اساس قدرت حلالیت و قابلیت دسترسی به حلال، نرمال هگزان به عنوان حلال مناسب انتخاب شد و جهت جداسازی روغن ازحلال، ازدستگاه تبخیر دوار در خلاء استفاده گردید. آنالیز انجام شده بر روی روغن نشان داد که درصد اسید اولئیک بیشتر از دیگر اسیدهای چرب می باشد. اندازه گیری  pH، عدد یدی و عدد صابونی بر روی روغن های استخراج شده انجام گرفت وپس از رنگ زدایی بوسیله کربن فعال و یا خاک رنگبر، محصول خالص شد. بر اساس نتایج و یافته های ما ،میزان روغن بدست آمده از نمونه های شمال بیشتر از نمونه های تهیه شده از قسمتهای جنوب ایران بود. مقدار کل روغن بدست آمده از نمونه ها بین 2/1 تا 3/5 درصد بود. بنابراین سبوس برنج میتواند به عنوان یک منبع دیگر تهیه روغن خوراکی مورد توجه قرار گیرد که ممکن است درساخت محصولات خوراکی و افزودنیهای خوراکی مورد استفاده قرار گیرد.